အစားအစာပိရမစ်အသစ်ဟာ ကျန်းမာစေသလား၊ အန္တရာယ်ဖြစ်စေသလား?
kaiby Myanmar Gazette
အမေရိကား ကျန်းမာရေးနှင့် လူသားဝန်ဆောင်မှုဌာန (U.S. Department of Health and Human Services – HHS) နှင့် စိုက်ပျိုးရေးဌာန (USDA) တို့သည် ၂၀၂၅-၂၀၃၀ ခုနှစ်အတွက် အမေရိကန် နိုင်ငံသားများအတွက် အစားအသောက်ဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်ချက်များ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် အစားအစာပိရမစ်အသစ်ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၇ ရက်တွင် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။ ထိုအစားအစာပိရမစ်အသစ်နှင့် ပတ်သက်သည့် ဆွေးနွေးပွဲကို မတ် ၁၃ ရက်က American Community Media (ACoM) က ကျင်းပခဲ့သည်။
အစားအစာပိရမစ် ပုံစံအသစ်သည် ဆယ်စုနှစ်များစွာကြာ ကျင့်သုံးလာခဲ့သည့် ဖယ်ဒရယ်အစိုးရ၏ အာဟာရလမ်းညွှန်ချက်များကို ပြောင်းပြန်လှန်လိုက်ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ကောက်ပဲသီးနှံများကို အောက်ခြေတွင်ထားရှိကာ အရေးမပါသကဲ့သို့ ပြုလုပ်ထားသည်။ ယင်းအစား၊ ဤအဆင့်ဆင့်ဖွဲ့စည်းမှုအသစ်သည် ပရိုတင်း (Protein)၊ အဆီအပြည့်ပါသော နို့ထွက်ပစ္စည်းများနှင့် ကျန်းမာရေးနှင့် ညီညွတ်သော အဆီများကို အလေးပေးထားသည်။
တစ်ချိန်တည်းမှာပင် အမေရိကန် နိုင်ငံသားများကို ပြုပြင်ထားသော ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ် (Carbohydrates)၊ သကြားအပိုများနှင့် အလွန်အမင်း ပြုပြင်ထားသော အစားအစာများကို လျှော့ချရန် အကြံပြုထားသည်။ ထူးခြားသည်မှာ၊ ဤလမ်းညွှန်ချက်များသည် ယခင်က အကြံပြုထားသည့် နေ့စဉ်ပရိုတင်း လိုအပ်ချက်ကို နှစ်ဆနီးပါး တိုးမြှင့်ထားခြင်းဖြစ်သည်။
HHS ဝန်ကြီး Robert F. Kennedy Jr. က ဤအပြောင်းအလဲကို “အခြေခံသို့ ပြန်သွားခြင်း” နှင့် အာဟာရဓာတ် ကြွယ်ဝသော အစားအစာများကို ဦးစားပေးခြင်းဖြင့် “အမေရိကား ကို တစ်ဖန်ကျန်းမာစေခြင်း” (Make America Healthy Again) နည်းလမ်းအဖြစ် ချီးကျူးခဲ့သော်လည်း၊ ဤလမ်းညွှန်ချက်များသည် သိသာထင်ရှားသော ရှုပ်ထွေးမှုများနှင့် ဝေဖန်မှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေလျက်ရှိသည်။
သိပ္ပံပညာထက် နိုင်ငံရေး –
Stanford University School of Medicine မှ ဆေးပညာပါမောက္ခ Dr. Christopher Gardner က အကြံပေးကော်မတီသည် သက်သေအထောက်အထားများကို ပြန်လည်သုံးသပ်ရန် နှစ်နှစ်နီးပါး အချိန်ယူခဲ့ရကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ၎င်းတို့၏ အဓိကတွေ့ရှိချက်များမှာ နိုင်ငံသားများသည် ပဲမျိုးစုံကို ပိုမိုစားသုံးရန်နှင့် အမဲသားနှင့် ပြုပြင်ထားသော အသားများကို လျှော့ချရန် လိုအပ်ကြောင်း ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြထားသည်။
သို့သော်လည်း လက်ရှိလမ်းညွှန်ချက်တွင် “အမဲသား ပြန်လာပြီ၊ ထောပတ် ပြန်လာပြီ၊ အသား ပြန်လာပြီ” ဟု ပြောဆိုနေကြသည်။ ပရိုတင်းကဏ္ဍ၏ ထိပ်ဆုံးတွင် ထင်ရှားစွာ နေရာယူထားသော အမဲသားတုံးကြီး၏ပုံကို ထောက်ပြကာ Dr. Gardner က ဝေဖန်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ လမ်းညွှန်ချက်အသစ်များသည် ခန္ဓာကိုယ်အလေးချိန် တစ်ကီလိုဂရမ်လျှင် ပရိုတင်း ၁.၂ မှ ၁.၆ ဂရမ်အထိ စားသုံးရန် အကြံပြုထားပြီး၊ ယခင်က ၀.၈ ဂရမ်သာ ရှိခဲ့သည်။
New York University မှ အာဟာရနှင့် ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ပါမောက္ခ Dr. Marion Nestle ကလည်း ဤအပြောင်းအလဲအပေါ် ပြင်းထန်စွာ ဝေဖန်ခဲ့သည်။
“ပရိုတင်းသည် ကယ်လိုရီလုံလောက်စွာစားပြီး အစားအစာမျိုးစုံရရှိသူတိုင်းအတွက် လုံးဝပြဿနာမဟုတ်ပါ” ဟု ၎င်းက ရှင်းလင်းပြောကြားခဲ့သည်။
Dr. Nestle က ပရိုတင်းကို အစားအစာအားလုံးတွင် ထည့်သွင်းနေခြင်းသည် အာဟာရသိပ္ပံထက် ဈေးကွက်ရှာဖွေရေး (Marketing) ကသာ တွန်းအားပေးနေခြင်းဖြစ်ပြီး၊ အသားနှင့် နို့ထွက်ပစ္စည်းလုပ်ငန်းများ၏ ပြင်းထန်သော သြဇာလွှမ်းမိုးမှုကို ထင်ဟပ်နေသည်ဟု သုံးသပ်ခဲ့သည်။
အလားတူပင် အမေရိကား စိုက်ပျိုးရေးဝန်ကြီး (United States Secretary of Agriculture) Brooke Rollins ၏ ထုတ်ပြန်ချက်တွင်လည်း လမ်းညွှန်ချက်များသည် “အမေရိကန် လယ်သမားများ၊ မွေးမြူရေးသမားများနှင့် စစ်မှန်သော အစားအစာများကို စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်သည့် ကုမ္ပဏီများကို ပံ့ပိုးပေးလိမ့်မည်” ဟု မှတ်ချက်ပြုထားသည်။
ကျန်းမာရေးအန္တရာယ်များနှင့် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ ရှုပ်ထွေးမှုများ –
အမဲသားနှင့် အဆီအပြည့်ပါသော နို့ထွက်ပစ္စည်းများကို အလေးပေးထားခြင်းသည် ကျန်းမာရေးအဖွဲ့အစည်းများထံမှ သတိပေးချက်များကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ အမေရိကန်နှလုံးအဖွဲ့အစည်း (American Heart Association) က ဤသို့အကြံပြုခြင်းသည် စားသုံးသူများကို နှလုံးသွေးကြောဆိုင်ရာရောဂါ၏ အဓိကတွန်းအားဖြစ်သည့် ပြည့်ဝဆီ (Saturated Fat) နှင့် ဆိုဒီယမ် (Sodium) များကို ကန့်သတ်ချက်ထက် ကျော်လွန်စားသုံးမိစေရန် တွန်းအားပေးနိုင်သည်ဟု စိုးရိမ်ပူပန်မှု ဖော်ပြခဲ့သည်။
ပြောင်းပြန်လှန်ထားသော ပိရမစ်သည် အမေရိကား ရှိ အခြေချနေထိုင်သူများ (Immigrants) အသိုက်အဝန်းအတွက်လည်း သိသာထင်ရှားသော ရှုပ်ထွေးမှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။
- လက်တွေ့မကျခြင်း – အသားကို အလွန်အမင်း အလေးပေးထားခြင်းသည် SNAP (အစားအသောက် ထောက်ပံ့ရေးအစီအစဉ်) ရရှိရန် ကန့်သတ်ချက်များ ရှိလာသည့်အတွက် လူများစွာအတွက် လက်တွေ့မကျပေ။
- ကျောင်းနေ့လည်စာ – အစိုးရ၏ ရံပုံငွေဖြတ်တောက်မှုများကြောင့် ကျောင်းနေ့လည်စာ အစီအစဉ်များတွင် လတ်ဆတ်သော အစားအစာများအတွက် ပံ့ပိုးမှု လျော့ကျသွားနိုင်သည်။
Dr. Nestle က ဤလမ်းညွှန်ချက်များသည် တစ်ဦးချင်းစီ၏ တာဝန်ယူမှုအပေါ်တွင်သာ အာရုံစိုက်ပြီး၊ ဝင်ငွေနည်းမိသားစုများအတွက် ကျန်းမာရေးနှင့် ညီညွတ်သော ရွေးချယ်မှုများကို လက်လှမ်းမီစေရန် တည်ဆောက်ပုံဆိုင်ရာ ပြောင်းလဲမှုများကို လျစ်လျူရှုထားကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
ကြီးမားသော ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှု –
အပြင်းထန်ဆုံး ဝေဖန်မှုမှာ ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ ရှုထောင့်မှ ထွက်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။ Climate Healers ကို တည်ထောင်သူ Dr. Sailesh Rao က ဤလမ်းညွှန်ချက်သစ်များသည် အမြတ်အစွန်းအပေါ်သာ အာရုံစိုက်သည့် ရေရှည်မတည်တံ့သော အစားအသောက်စနစ်ကို အားဖြည့်ပေးလိမ့်မည်ဟု ဆိုသည်။
- သစ်တောပြုန်းတီးမှု – အမဲသားထုတ်လုပ်မှုသည် အမေဇုန် (Amazon) တွင် သစ်တောပြုန်းတီးမှု၏ အဓိကတွန်းအားဖြစ်သည်။
- ရေအရင်းအမြစ် – “နို့တစ်ဂါလံ ထုတ်လုပ်ရန် ရေဂါလံ ၁၀၀၀ လိုအပ်သည်” ဟု Dr. Rao က ပြောကြားခဲ့ပြီး၊ ဤအချက်သည် ကော်လိုရာဒို (Colorado) မြစ်ကဲ့သို့သော အရေးကြီးသော ရေလမ်းကြောင်းများပေါ်တွင် ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး ဖြစ်စေသည်။
နိဂုံးချုပ်အားဖြင့် – ၂၀၂၅-၂၀၃၀ အစားအသောက်ဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်ချက်များသည် အမေရိကန် နိုင်ငံသားများကို ကျန်းမာစေရန် ရည်ရွယ်သည်ဟု ဆိုသော်လည်း၊ အမဲသားနှင့် နို့ထွက်ပစ္စည်းများကို အလွန်အကျွံ တွန်းအားပေးခြင်းသည် နာတာရှည်ရောဂါများကို တိုးပွားစေပြီး ပတ်ဝန်းကျင်ပျက်စီးမှုကို ပိုမိုဆိုးရွားစေနိုင်သည်။ ထို့အပြင် ဝင်ငွေနည်းသော မိသားစုများနှင့် အခြေချနေထိုင်သူများအတွက် စီးပွားရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အခက်အခဲအသစ်များကိုသာ ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ကြောင်း ထင်ရှားနေပါသည်။
