နှစ်ကူးနှစ်ဦးနှုတ်ခွန်းဆက်လိုက်ပါသည်။ မြန်မာ့ဂဇက် ဖတ်သူကမ်းသူဝေသူယူသူအပေါင်း ကိုယ်စိတ်နှဖြာရွှင်လန်းချမ်းမြေ့ကြစေသတည်း။ နှစ်ဆယ်ဆယ့်သုံး သည် ၂၀၁၃သည် အမေရိကားတွင် မာတင်လူသာကင်း၏ “I have a Dream” နှစ်ငါးဆယ်မြောက်ကျင်းပသောနှစ်ဖြစ်၍ ထိုနှစ်တွင်ပင် နယ်ဆင်န်မန်ဒဲလား အသက် ၉၅နှစ် ကွယ်လွန်ခဲ့ပေသည်။ သူ၏အောက်မေ့ဖွယ်အခမ်းအနားသို့ ကမ္ဘာနိုင်ငံခေါင်းဆောင် ၉၁ယောက်ထက်မနည်းတက်ရောက်ခဲ့ပေရာ အာဖရိကတိုက်သမိုင်းတွင် မှတ်တမ်းဝင်သည့် ပထမဆုံးစုစည်းမှုဖြစ်ပါ၏။ အဆိုပါလူမည်း၂ဦးသည် လူသားတို့၏အခြေခံလူ့အခွင့်အရေးနှင့် လွတ်လပ်မှုသမိုင်းတွင် အတောက်ပဆုံးသူ၂ဦးဖြစ်ခဲ့ကြသည်။ ပုပ်ရဟန်းမင်း( Pope Benedict XVI) အနားယူနှုတ်ထွက်၍ ရဟန်းမင်းနေရာကို Pope Francis လက်ခံရယူသည်။ နှစ်ပေါင်း ၅၉၈တွင် ပထမဆုံးအဖြစ်တခုဟုဆိုကြပေသည်။  ပုပ်ရဟန်းမင်းအသစ်သည် သန်းထောင်ချီသော ကက်သလစ်ဘာသာဝင်များနှင့် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံရေးအပေါ်များစွာလွှမ်းမိုးမှုရှိလာမည်ဟု ခန့်မှန်းပါသည်။ ဘာသာရေးသည် နိုင်ငံရေးနှင့် အမြဲတစေ ဆက်သွယ်ချိတ်ဆက်နေပါသည်။ အာရပ်နွေဦးတော်လှန်ရေး၏ မဆုံးသေးသောစစ်ပွဲကြီးအဖြစ် လူ၁သိန်းကျော်သေကြေပြီး ၂သန်းကျော် ပြောင်းခိုသူဖြစ်ကြရသည့် […]

၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁ဝ ရက်နေ့တွင် ကမာ္ဘ့ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့ ညီလာခံအစည်းအဝေးကြီးမှ လူ့အခွင့်အရေး ကြေညာစာတမ်းကို အတည်ပြု၍ ကြေညာရာတွင် ထိုနေ့ကိုပင် “အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လူ့အခွင့်ရေးနေ့”အဖြစ်သတ်မှတ်ထားခဲ့သည်။ အဆိုပါကြေညာစာတမ်း၏ အပိုဒ်တိုင်းအလုံးတိုင်း လူသားတို့အတွက်အဓိပ္ပါယ်ကြွယ်ဝမှုတို့နှင့်ပြည့်စုံလျှက်ရှိနေပါသဖြင့်ပဋိပက္ခတို့နှင့်ထုံမွန်းသော တိုင်းပြည်ဒေသမြို့ရွာအသိုင်းအဝိုင်းအဖွဲ့အစည်းအိမ်ထောင်စုမှသည် လူတဦးချင်းစီအထိကြေငြာစာတမ်းကို တိတိကျကျနားလည်လက်ခံ လိုက်နာသင့်သည်။ အသိအမှတ်ပြုလက်ခံလိုက်နာခြင်းအားဖြင့် လူသား၏လွတ်လပ်မှု၊ တရားမျှတမှု၊ ငြိမ်းချမ်းမှုတို့၏ အခြေခံအုတ်မြစ်ကိုချပြီးဖြစ်သဖြင့် မိမိကိုယ်နှိုက်နှင့်ပါတ်ဝန်းကျင်အတွက် “ဗြဟ္မစိုရ်” တရားလေးပါးနှင့်ပြည့်စုံသောလောကသည် အလိုအလျှောက်ပေါ်ထွန်းလာမည်ဟုအာမခံလိုပါသည်။ တိုင်းပြည်ရင့်လျှက် နေရခက်သည့်မြန်မာပြည် “တရားမျှတလွတ်လပ်ခြင်းနဲ့မသွေ…ဒို့ပြည်…ဒို့မြေ၊ များလူခပ်သိမ်း ငြိမ်းချမ်းစေဖို့ ခွင့်တူညီမျှ ဝါဒဖြူစင်တဲ့ပြည်…ဒို့ ပြည်၊ဒို့မြေ…ပြည်ထောင်စုအမွေ အမြဲတည်တံ့စေ အဓိဋ္ဌာန်ပြုပေ…ထိန်းသိမ်းစို့လေ…” မြန်မာနိုင်ငံတော်သီချင်း၏ပထမခြေဆင်းပိုဒ်တွင် အထက်ပါအတိုင်းဆိုထားသီကုန်းထားခဲ့သော်လည်း လွတ်လပ်ရေးရပြီးသည်နှင့်မြန်မာတို့သည် စကားအလုံးတိုင်းကိုဖေါက်ဖျက်ရင်းကျူးလွန်ကြလေသည်ကိုတွေ့ရသည်။ “တရားမျှတခြင်းလွတ်လပ်ခြင်း ခွင့်တူခြင်း၊ညီမျှခြင်း ဝါဒဖြူစင်ခြင်း”တို့ကင်းခဲ့သည်။ ထိုနှင့်ပြည်တွင်းစစ်တို့ဖြင့် “တိုင်းပြည်ကနုန ုမုန်တိုင်းကထန်ထန်”ဖြစ်လာရသည်။ နှစ်၆ဝကျော်ပေါက်ခဲ့ပြီး တိုင်းပြည်သက်တမ်းရင့်လာချိန်တွင်လည်း “နာဂစ်”ကဲ့သို့မဟာမုန်တိုင်းကြီးနှင့်တွဲလျှက် ပြည်သူားတို့ဘဝကို ချေမှောက်မည့်”၂၀၀၈အခြေခံဥပဒေ”ကိုအတင်းအဓမ္မပြဌာန်းခံရယူလိုက်ကြရပေရာ […]

၂၀၁ဝခုနှစ်တွင် အီရတ်၊အာဖဂန်စစ်မှတ်တမ်းများနှင့်အမေရိကား၏သံရုံးအချက်အလက် ပေးပို့ကြေးနန်းတို့ ဝိကီလိခ်မှတဆင့်ပေါက်ခဲ့သည်။ ယခုနှစ်တွင်လည်း စီအိုင်အေအရာရှိဟောင်းတဦးကြောင့် အမေရိကား၏လျှို့ဝှက်သူလျှိုလုပ်မှုတို့ပေါ်ကုန်ပြန်လေပြီ။ အမေရိကားအစိုးရသည် အမေရိကန်တို့အတွက်ပရိုက်ဗေစီ(ပုဂ္ဂလိကလွတ်လပ်မှု)တို့တွင်တွင်ပြောလျှက်မှ ပြည်သူတို့၏အသံစကားကြားဖြတ်နားထောင်သည်။ အင်တာနက်၊ရေဒီယိုလှိုင်းများမှခိုးယူဖမ်းချစိစစ်သည်။တိုင်းပြည်၏လုံခြုံရေးနှင့်အကြမ်းဖက်မှုတို့ကိုကာကွယ်ရန်အတွက်ဟုတွင်တွင်ဆိုလျှက်မှ သူ၏အခြေခံဥပဒေကိုထိပါး၍သာနေလေသည်။ “လုံခြုံရေးအတွက်..” အဆိုပါစကားသည် မြန်မာတို့အတွက်မူ စိမ်းသောစကားမဟုုတ်၊ စင်စစ် ဒေဝေါကြီးသာတည်း။ လုံခြုံရေးအတွက်ဟူသည် မြန်မာပြည်တွင် ပြီးခဲ့သော ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းမျာစွာက “လုံခြုံရေးအတွက်” အကြောင်းပြချက်ဖြင့် စစ်အာဏာရှင်၊ စစ်ထောက်လှမ်းရေးတို့တန်ခိုးထွားခဲ့သည်။ ပြည်သူသားရဟန်းရှင်လူ ကျောင်းသားသူငယ်တို့ကို အချိန်မရွေးဖမ်းချုပ်နိုင်သည်၊ ဖျောက်ဖျက်နိုင်သည်။ တည်ဆဲဥပဒေ၊ အခြေခံဥပဒေ လူ့အခွင့်အရေးတို့သည် လုံခြုံရေးအကြောင်းပြချက်အောက်တွင် ခြွေချ မှိန်ချခံကြရရှာပါသည်။ မည်သူမှ မည်သူ့အတွက် လုံခြုံရေးပေးယူရကြသည်ဟူ၍ ပွင့်လင်းမြင်သာ ကြေညာခြင်းကား အလျှင်းမရှိခဲ့။ တိုင်းပြည်လုံခြုံရေးအကြောင်းပြချက်သည် ပုဂ္ဂလိကတဦးချင်း၏ ဘဝလုံခြုံရေး လူ့အခွင့်အရေးကိုမူ များစွာထိပါးစေသည်ဟုသာ အတွေ့အကြုံနှင့်ရင်း၍ပြောပြလိုပါသည်။ မြန်မာ့ဘဝတို့နှင့်ရင်းရခဲ့သည့် ခါးသီးလှသည့် အတွေ့အကြုံများပါပေတည်း။ ဝီကီလိခ် Julian Assange ၏ […]