ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးမည့်ဘေးကြောင့်စိုးရိမ်နေရသောရွှေ့ပြောင်းမိသားစုများကိုလိမ်လည်သူများပစ်မှတ်ထားလာ

By Myanmar Gazette

အမေရိကား တစ်ဝန်းတွင် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဆိုင်ရာ ဖမ်းဆီးအရေးယူမှုများ ပြင်းထန်လာသည်နှင့်အမျှ၊ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူ မိသားစုများ၏ တစ်သက်တာစုဆောင်းငွေများကို လိမ်လည်လှည့်ဖြားရန် ကြံစည်နေသော ပိုမိုဆိုးရွားသည့် အန္တရာယ်တစ်ခုပါ ကပ်ပါလာနေသည်။

ရွှေ့ပြောင်းအခြေချသူများနှင့် ပြောင်းခိုသူများ (Refugees) ဖြင့် တည်ဆောက်ထားသော ဤနိုင်ငံတွင် လိမ်လည်သူများ (Scammers) သည် ယခုအခါတွင် “ပြင်းထန်သော စိတ်သောကရောက်နေသူများ” ကို သားကောင်ဖြစ်စေရန် အတုအယောင် တရားရုံးကြားနာမှုများ၊ ဥပဒေကြောင်းဆိုင်ရာ အထောက်အထားအတုများနှင့် ဉာဏ်ရည်တု (Artificial Intelligence – AI) နည်းပညာများကိုပင် အသုံးပြုနေကြကြောင်း သတိပေးသည့် ဆွေးနွေးပွဲတစ်ခုကို American Community Media (ACoM) က ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၇ ရက်တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။

---

စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အားနည်းချက်ကို အသုံးချခြင်း –

Federal Trade Commission (FTC) ၏ စားသုံးသူကာကွယ်ရေးဗျူရို ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူးဟောင်း Monica Vaca က လိမ်လည်သူများသည် သတင်းခေါင်းစဉ်များကို အမြဲစောင့်ကြည့်နေကြကြောင်း ရှင်းပြသည်။ မိသားစုဝင်တစ်ဦးသည် ICE (Immigration and Customs Enforcement) ၏ ရုတ်တရက်ဖမ်းဆီးခြင်းကို ခံရသည့်အခါ သတင်းအချက်အလက် မရရှိနိုင်ဘဲ ဝေခွဲမရဖြစ်နေသည့် အခြေအနေသည် လိမ်လည်သူများအတွက် အခွင့်ကောင်းတစ်ခု ဖြစ်လာစေသည်။

“လူတွေဟာ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပြင်းပြင်းထန်ထန် သောကရောက်နေရတဲ့အချိန်မှာ အဲဒီတင်းမာမှုတွေကို လျှော့ချပေးနိုင်မယ်လို့ လာပြောတဲ့ လိမ်လည်သူတွေရဲ့ ထောင်ချောက်ထဲကို လွယ်လွယ်ကူကူ ကျရောက်သွားတတ်ကြပါတယ်” ဟု Vaca က ဆိုသည်။ “ဒီလိမ်လည်သူတွေဟာ လူတွေဆီကနေ ဒေါ်လာထောင်ချီ၊ သောင်းချီတဲ့အထိ လိမ်လည်ထုတ်ယူနေကြတာပါ။”

---

တရားသူကြီးအတုများနှင့် ဗွီဒီယိုတရားရုံးများ –

လိမ်လည်မှုအဆင့်အတန်းမှာ ထိတ်လန့်စရာကောင်းလောက်အောင် မြင့်မားလာသည်။ စားသုံးသူနှင့် အရပ်ဘက်အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ ရှေ့နေ Kati Daffan က လိမ်လည်သူများသည် Zoom ကဲ့သို့သော ဗွီဒီယိုခေါ်ဆိုမှုများတွင် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး တရားသူကြီးများ (Immigration Judges) အဖြစ် ဟန်ဆောင်ကာ အခန်းကဏ္ဍအသီးသီးမှ ပါဝင်သရုပ်ဆောင်နေကြပုံကို ဖော်ပြခဲ့သည်။

• လုပ်ကြံဖန်တီးမှု – Zoom မှတစ်ဆင့် တရားသူကြီးတစ်ဦးက အမှုစစ်ဆေးနေပြီး အာမခံ (Bond) ဖြင့် လွှတ်ပေး၍ရသည်ဟု အမိန့်ချမှတ်ဟန်ဆောင်ခြင်း။
• စာရွက်စာတမ်းအတု – အာမခံအမိန့်စာအတုများ၊ ICE က အာမခံငွေ လက်ခံရရှိကြောင်း ပြေစာအတုများကို ပြသခြင်း။ ဤစာရွက်စာတမ်းများသည် အစိုးရဌာနများမှ လာသည်ဟု ထင်ရလောက်အောင် တူညီလှသည်။
• အမည်ခိုးယူခြင်း – လက်ရှိတကယ်လုပ်ကိုင်နေသော ရှေ့နေများ၏ အမည်များကို ခိုးယူအသုံးပြုကာ ရှေ့နေလိုင်စင်အတုများ ပြသခြင်း။
• ငွေပေးချေမှု – Zelle, Cash App သို့မဟုတ် Gift cards ကဲ့သို့သော ခြေရာခံရန် ခက်ခဲသည့်နည်းလမ်းများဖြင့် ငွေတောင်းခံခြင်း။

---

အရေးမကြုံမီ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ခြင်း –

ရှေ့နေများက အကောင်းဆုံး ကာကွယ်ရေးနည်းလမ်းမှာ အရေးမကြုံမီ ကြိုတင်စီမံချက် (Emergency Plan) ရှိထားခြင်းဖြစ်သည်ဟု အလေးထားပြောဆိုသည်။ အိမ်ထောင်ဦးစီး ဖမ်းဆီးခံရပါက ကျန်ရစ်သူ မိသားစုဝင်များသည် ဘဏ်အကောင့်များကို အသုံးပြုခွင့်မရဘဲ ပိတ်မိသွားတတ်သည်။

Vaca က အောက်ပါတို့ကို အကြံပြုထားသည် –

1. ဘဏ်အကောင့် – မိသားစုဝင် နောက်တစ်ဦးကို ဘဏ်အကောင့်ထဲတွင် အမည်ထည့်သွင်းထားပါ။
2. ကိုယ်စားလှယ်လွှဲစာ – ကန့်သတ်ထားသော ကိုယ်စားလှယ်လွှဲစာ (Limited Power of Attorney) တစ်စောင်ကို ကြိုတင်ပြုလုပ်ထားပါ။ ဤစာရွက်စာတမ်းသည် အကောင့်ပိုင်ရှင် ဖမ်းဆီးခံရပါက မိသားစုက ငွေကြေးအသုံးပြုနိုင်အောင် ခွင့်ပြုပေးနိုင်ပါသည်။
3. ယာဉ်ပိုင်ဆိုင်မှု – ကားပိုင်ဆိုင်မှု စာရွက်စာတမ်းတွင် မိသားစုဝင်အမည် ပါဝင်အောင် လုပ်ထားပါ။ သို့မှသာ ကားသိမ်းဆည်းခံရပါက ပြန်ထုတ်ရန် လွယ်ကူမည်ဖြစ်သည်။

---

Social Media ၏ အခန်းကဏ္ဍ –

ဆိုရှယ်မီဒီယာ (Social Media) သည် ဤရာဇဝတ်မှုများအတွက် အဓိက အခြေစိုက်ရာ ဖြစ်နေသည်။ အင်တာနက်တွင် ရှာဖွေသည့်အခါ ကြော်ငြာများ (Paid Ads) သည် လိမ်လည်မှုများဆီသို့ တိုက်ရိုက်ပို့ဆောင်ပေးတတ်ကြောင်း Daffan က သတိပေးခဲ့သည်။

“ရှေ့နေရှာဖို့ social media ကို အသုံးမပြုပါနဲ့” ဟု Daffan က ပြောကြားခဲ့သည်။ “Online မှာ ရှေ့နေရှာတဲ့အခါ လိမ်လည်သူတွေ ပေါ်လာနိုင်ပါတယ်။ အစိုးရဌာနတစ်ခုလို ဟန်ဆောင်ပြီး ကြော်ငြာနေတဲ့ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး ဝန်ဆောင်မှု လိမ်လည်သူတွေကို FTC က အရေးယူခဲ့ရတာတွေ ရှိပါတယ်။”

---

လိမ်လည်ခံရပါက မည်သို့လုပ်ဆောင်မည်နည်း –

အကယ်၍ လိမ်လည်ခံရပြီးဖြစ်ပါက အောက်ပါအတိုင်း အမြန်ဆုံး လုပ်ဆောင်ရန် တိုက်တွန်းထားသည် –

• ဘဏ်သို့ ဆက်သွယ်ပါ – ငွေလွှဲခဲ့သည့် ဘဏ် သို့မဟုတ် လုပ်ငန်းသို့ ချက်ချင်းဖုန်းဆက်ပြီး ငွေလွှဲမှုကို ပြန်လည်ရုပ်သိမ်း (Reverse) နိုင်ခြင်း ရှိမရှိ စစ်ဆေးပါ။
• လူမှုကူညီရေးအဖွဲ့များမှ တိုင်ကြားပါ – အစိုးရဌာနများကို တိုက်ရိုက်တိုင်ကြားရန် ကြောက်ရွံ့ပါက ယုံကြည်ရသော လူမှုအဖွဲ့အစည်းများမှတစ်ဆင့် ကိုယ်ရေးအချက်အလက် မပါဘဲ တိုင်ကြားနိုင်ပါသည်။
• သတင်းဖြန့်ဝေပါ – အိမ်နီးချင်းများနှင့် သူငယ်ချင်းများကို ဤလိမ်လည်မှုများအကြောင်း ပြောပြပါ။

---

သတိထားရမည့် လက္ခဏာရပ်များ (Red Flags) –

လက္ခဏာရပ်	ဖော်ပြချက်
၁၀၀% အာမခံခြင်း	မည်သည့်ရှေ့နေမှ အာမခံဖြင့် လွတ်မြောက်မည်ဟု ၁၀၀% အာမခံချက် မပေးနိုင်ပါ။
ငွေပေးချေမှုပုံစံ	Gift cards၊ Crypto ငွေကြေး သို့မဟုတ် လူအမျိုးမျိုးထံ ငွေလွှဲခိုင်းခြင်း။
Social Media ဆက်သွယ်မှု	Facebook comment သို့မဟုတ် message များမှတစ်ဆင့် ဖောက်သည်ရှာခြင်း။
အချိန်ဖြင့် ဖိအားပေးခြင်း	ချက်ချင်းပြည်နှင်ဒဏ်ပေးတော့မည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ကာ အရေးပေါ် ငွေတောင်းခံခြင်း။

---