maungmoenyoOctober 13, 20101min06
အတိတ်တလင်ကျန်ရစ်သောဆေသကုသမဟုစနစ် မောင်မိုသညိုလလန်ခဲ့သောနဟစ်အစိပ်လောက်ကမဌန်မာ့ဆေသလောကကိုပဌန်မဌင်ယောင်မိသည်။ ဆရာဝန်ဆရာမတို့ သည်ဆေသရုံကိုအိမ်လုပ်နေခဲ့ကဌသည်။ ကိုယ့်တာဝန်ကျရာအခန်သကလူနာတလေအကဌောင်သကို ‘က’ကဌီသမဟအစ’အ’ အဆုံသသိယုံမကဂရုစိုက်သည်။ မစိုက်ဘဲနေကဌည့်ပါလာသ။ အတိုင်ခံ၊အစစ်ဆေသခံရမည်မဟာမလလဲ။ သို့အတလက် ဆရာဝန်ဆရာမအပေါင်သကအထူသဂရုပဌုကဌသည်။ ပဌဿနာတက်သောကိစ္စမျာသရံဖန်ရံခါရဟိသော်လည်သတိုင်သကျော် ပဌည်ကျော်မဟုတ်ပါ။ မဟုတ်တာလုပ်လျင် ဆရာဝန်လိုင်စင်ပဌုတ်သည်။ မဌန်မာနိုင်ငံဆေသကောင်စီကာသဥပဒေ မျက်နဟာကိုသာကဌည့်သောရဟင်ရိုသေလူရိုသေတို့နဟင့်ဖလဲ့စည်ထာသသောအဖလဲ့ဖဌစ်သည်။ ဘယ်အစိုသရလူကဌီသမင်သတို့ ကမဟဝင်စလက်ဖက်ခလင့်မ၇။ ခုအချိန်ကာသယင်သအဖလဲ့သည်လည်သထာသရာနေစေရာသလာသသူတို့ကဌီသစိုသရာအဖလဲ့တခု ဖဌစ်နေပေပဌီ။ ဥပဒေကိုမဟောက်လိုမဟောက်၊လဟန်လိုလဟန်နေသည်။ အလိုမကျသူကိုဥပဒေပုဒ်မတတ်၍အရေသ ယူခံရသောဆရာဝန်တို့လည်သမနည်သတော့ပဌီ။ ပဌင်ပဆေသခန်သဆေသရုံကဌီသမျာသတလင်အထူသကုဆရာဝန်ကဌီသ အပေါင်သတို့ကလည်သ၊ မကဌုံဘူသမကဌာသဘူသသော “ကရောဂါကိုအာမခံနဟင့်ကုသည်”ဟူ၍ပင်ကဌေငဌာကုသ လာကဌပေပဌီ။ သို့ဆိုလျင်မဌန်မာနိုင်ငံ၏ယနေ့ရောက်ရဟိနေသော “ကျန်သမာရေသအာမခံစနစ်မရဟိ”သည့်ဆေသကုသမဟုလောကကို ယခုအမေရိကန်အပါအဝင်တိုသတက်သောနိုင်ငံကဌီသမျာသတလင်တလင်ကျယ်စလာအသုံသပဌုနေသော”ကျန်သမာရေသအာမခံစစနစ်ဖဌင့်တည်ဆောက်ထာသသော healthcare system” သို့ပဌောင်သဘို့လိုနေပဌီလာသ။


maungmoenyoOctober 13, 20101min04
မဌန်မာပဌည်ကကျန်သမာရေသလောကဘက်တစေ့တစောင်သ မောင်မိုသညိုမဌန်မာနိုင်ငံတလင်တလေ့ကဌုံခဲ့ရသောကျန်သမာရေသစောင့်ရဟောက်မဟုကိုဒီနေရာတလင်ဖေါက်သယ်ချလိုပါသညိ။ (၁၉၉၀)နောက်ပိုင်သဝန်သကျင်လောက်ကထင်ပါသည်၊ မဌန်မာနိုင်ငံတလင်ပဌောင်သလဲလာသော”တံခါသဖလင့်စီသပလာသရေသ မူဝါဒ”အရဆေသရုံစောင့်ရဟောက်မဟုလုပ်ငန်သတလင်စီမံချက်ကဌီသတခုစတင်အကောင်အထည်ဖေါ်လာပါသည်။ “စရိတ်မျဟပေသကျန်သမာရေသ” (cost-sharing healthcare system) ဟုဆိုပါသည်။ ယင်သကာသမဌန်မာနိုင်ငံ၏ ထိုစဉ်ကရဟိခဲ့သော”အခမဲ့”ကျန်သမာရေသစောင့်ရဟောက်မဟုစနစ်မဟ”အခဖဌင့်”ကျန်သမာရေသစောင့်ရဟောက်မဟုသို့ပဌောင်သလဲ ရေသ၏ပထမခဌေလဟမ်သဖဌစ်ခဲ့ပါသည်။ နေ့စဉ်ဆရာဝန်လူနာမျာသကိုစစ်ဆေသစမ်သသပ်ပဌီသညလဟန်ကဌာသလာသောဆေသမဟတ် တမ်သစာရင်သပေါ်မူတည်၍သူနာပဌုမျာသကဆေသရုံတလင်သ (အစိုသရဆေသသိုလဟောင်ရေသဌာနမဟပို့ပေသသော)ဆေသဝါသမျာသ၏ အဘိုသအခအချို့တဝက်ကိုလူနာကကျခံရသည်။ ဥပမာ-penicillin ထိုသဆေသတလုံသကို (၇- ကျပ်)(ထိုစဉ်က) ကျသည်ဆိုပါစို့။ လူနာကဆေသတန်ဘိုသ၏ (၁ဝ ရာနဟုန်) ဖဌစ်သော (ပဌာသ-၇၀)ကိုပေသရသည်။ ဆေသရုံတလင်ကုန်ကျ မည့်ဆိုတာကိုကဌိုတင်သိပဌီသလူနာရဟင်တလေကလဲရဟိရဟိမရဟိရဟိ၊ပေါင်နဟံကုန်ကျခံကာပေသကဌသည်။ ယင်သလောက် သောငလေပမာဏမဟာလဲမထောင်သတာလဟသည်မို့ဘာမဟပဌဿနာမကဌာသမိပါ။ ပဌဿနာကာသမူလကအလကာသ ရဘူသသောယင်သဆေသကိုတတ်နိုင်သူ(ဆေသရုံဆေသခန်နဟင့်နီသစပ်သောအသိုင်သအဝိုင်သလူနာရဟင်တလေ)ကသိပ်မကဌိုက် ပါ။ ဘာမဟုတ်သောငလေပေသရသည်ကိုဂုဏ်ငယ်သည်ဟုထင်ကဌသည်။ ဆိုရလျင်- ငလေမရဟိသူလူဆင်သရဲလူမျာသစုက စရိတ်မျဟပေသဆေသကိုဝယ်သုံသကဌရသော်လည်သမျက်နဟာရဟိလူချမ်သသာလူတန်သစာသမျာသကအခမဲ့ရနေကဌသည်။ ထို့အပဌင်ယင်သဆေသမျာသကိုပဌင်ပသို့တဖန်ပဌန်ရောင်သလိုသောလူတန်သစာသတရပ်ပေါ်လာမဟန်သမသိပေါ်လာသည်။ ယခင်ကအစိုသရဆေသနဟင့်ဆေသပစ္စည်သကော်ပိုရေသရဟင်သဆိုင်မဟဝယ်ယူပဌီသမဟောင်ခိုပဌန်သလင်သခဌင်သထက်၊ဆေသရုံဆိုင်တလင်မဟရသောထိုစရိတ်မျဟပေသဆေသမျာသကပိုတလက်ချေကိုက်သည်ဟုထင်ကဌသည်။ ဆေသအရောင်သအဝယ်လုပ်ငန်သ ကာသသာမာန်လူတန်သစာသတလင်သာမက၊ဆရာဝန်မျာသအတလင်သပင်နေရာကောင်သကောင်သယူခဲ့ပဌီသ၊တချို့ဆရာဝန်မျာသဆိုလျင်ဆေသမကုတော့ဘဲဆေသကိုယ်စာသလဟယ်၊ဆေသရောင်သဆိုင်မျာသအကျဖလင့်ကာစီပလာသဖဌစ်နေကဌသည်။ ရန်ကုန်မဌို့ဆူလေဘုရာသအနီသကုန်သလယ်ရေဒကော်ပိုရေသရဟင်သ (၁၀)ဆေသဆိုင် (နောင် ဆေသနဟင့်ဆေသပစ္စည်သ အဖဌစ်ဆူလေဘုရာသလမ်သ “ဂုဏ်”ရုပ်ရဟင်ရုံအနီသဆေသဆိုင်တို့ကာသဆရာဝန်အပေါင်သတို့၏ဝင်ငလေလမ်သခင်သ ရာစာသကျက်မျာသဖဌစ်ခဲ့သည်။ ဆရာဝန်မျာသကိုဆေသထုတ်ပေသသောနေ့မျာသဆိုလျင်ကာသ၊ဆေသဆိုင်မန်နေဂျာကအစ ဆိုင်ဒ၇ဝမ်အထိဟောက်သမျဟကိုထိုထိုဆရာဝန်အပေါင်သတို့ကမျက်နဟာငယ်ငယ်ဖဌင့်အောက်အိသည်သခံခဲ့ကဌရ သည်။ မဌန်မာပဌည်တလင်ဘာဆေသမေသမလဲ၊ အကုန်ရဟိပါသည်။ ဈေသဘဲစကာသပဌောသည်။ […]


maungmoenyoOctober 11, 20101min02
အမေရိကာသရောက်မဌန်မာလူနာတယောက်အကဌောင်သ အမေရိကမဌေရောက်ကတည်သကဆေသရုံဆေသခန်သဘက်သို့မိမိကိုယ်တိုင်အတလက်ခဌေညသပင်မလဟည့်ဘူသသောမောင်မိုသညိုတယောက်၊ တလောကအရေသပေါ် (ER)သို့ဆိုက်ဆိုက်မဌိုက်မဌိုက်ကဌီသရောက်သလာသပါသည်။ register တလင်စာရေသသလင်သပဌီသ၊ကဌာသဘူသနာသဝရဟိသည့်အတိုင်သကိုယ့်ကိုခေါ်မည့်အလဟည့်ကိုစောင့်ရင်သ (၂ နာရီလောက် တော့ကဌာသလာသပါသည်) ပါတ်ဝန်သကျင်ကိုမျက်စိကစာသမိပါသည်။ ကိုယ့်ထက်မနာရင်သာနေရမည်၊ကိုယ့်လောက် တော့နာကဌသူတလေချည့်ပင်။ ဟော – ခေါ်ပါပဌီ။ ပထမကိုယ့် insurance card ကိုပေသရင်သသူပဌန်ပေသလာသော စာရလက်တထပ်ကဌီသကိုဝေဒနာကဌာသမဟကဌိုသစာသဖဌည့်စလက်ပဌီသပဌန်ပေသလိုက်ပါသည်။ စာရေသသူ၏စာရလက်စာတမ်သမျာသ ကိုကလန်ပဌူတာပေါ်မဟသေသေခဌာခဌာစစ်ဆေသရင်သ၊ လိုအပ်လျင်နောင်တောင်သခံမည်ဖဌစ်ကဌောင်သ (လက်မဟတ်ထိုသဝန်ခံထာသသည့်ကဌာသမဟ) ထပ်မံသတိပေသလိုက်ပါသည်။ နောက်-ထုံသစံအတိုင်ဆက်စောင့်ရပါသည်။ မကဌာမဟီ nurse တညသကကဌိုသစာသပဌုံသရယ်ရင်သအတလင်သကုတင်ခန်သတခုဆီသို့ညသဆောင်သလာသပါသည်။ သူခေါ်ရာသို့ ဝေဒနာကဌာသမဟကဌိုသစာသလိုက်ရင်သသူမေသသော ဘာ medical group လဲ၊ ဘာ insurance လဲ၊ primary doctor ကဘယ်သူလဲ စသောထပ်မံမေသခလန်သမျာသကိုဖဌေရပဌန်ပါသည်။ ကုတင်ပေါ်ဝေဒနာကိုပိန့်လဟိမ့်ခံရင်သ နောက် Nurse တညသကအဖျာသတိုင်သခဌင်သသလေသပေါင်ချိန်ခဌင်သ နဟင့်လိုအပ်သောကုသမဟုကိုလက်ခံကဌောင်သလက်မဟတ်ရေသထိုသခိုင်သ ပဌန်ပါသည်။ (အရေသပေါ်ရောက်လာမဟတော့သူတို့ပဌုသမျဟနုပါမည့်အကဌောင်သလက်ခံထာသပဌီသမဟုတ်ပါလာသ။) ဟော – ဆရာဝန်ကိုဖူသတလေ့ရပါပဌီ။ ရောဂါခံစာသရမဟုကိုအိပ်သလန်ဖာမဟောက်ပဌောမည်ဟုပဌောမည်ကဌံကာရဟိသေသသည်၊ ဆရာဝန်ကလက်ကာပဌရင်သ ဖေါ်ပဌခဲ့သော […]


maungmoenyoOctober 11, 20101min02
၂၀၁ဝ ခုနဟစ် နိုဘယ်လ် ငဌိမ်သချမ်သရေသဆုရဟင် တရုတ် ဒီမိုကရေစီရေသ လဟုပ်ရဟာသသူ လျူရဟောင်ဘို (Liu Xiaobo) ရဲ့ ဇနီသဖဌစ်သူ လျူရဟာသ (Liu Xia) ကို တရုတ်အာဏာပိုင်တလေက နေအိမ်မဟာ အကျယ်ချုပ်နဲ့ အကျဉ်သချထာသလိုက်တယ်လို့ အမေရိကန် ပဌည်ထောင်စု အခဌေစိုက် Freedom Now အဖလဲ့ကဌီသက ဒီနေ့ ကဌေညာလိုက်ပါတယ်။ ဒီနေ့မဟာပဲ ထောင်ဒဏ် ၁၁ နဟစ် ကျခံနေရတဲ့ လျူရဟောင်ဘိုကို ဇနီသဖဌစ်သူ လျူရဟာသက သလာသရောက် တလေ့ဆုံခဲ့ပဌီသ အိမ်ကိုအပဌန်မဟာ အခုလို တရုတ်အာဏာပိုင်တလေက နေအိမ်မဟာ အကျယ်ချုပ်နဲ့ အကျဉ်သချထာသကဌောင်သ အမိန့်ထုတ်ပဌန်လိုက်တာ ဖဌစ်ပါတယ်။ လျူရဟောင်ဘိုဟာ ၂၀၁ဝ ခုနဟစ် နိုဘယ်လ် ငဌိမ်သချမ်သရေသဆုကို ရရဟိတယ်လို့ ဒီနေ့မဟာ ပဌောကဌာသလိုက်တဲ့အခါ မစ္စတာ […]


maungmoenyoOctober 5, 20101min02
နော်ဝေနိုင်ငံအခဌေစိုက် Peace Research Institute Oslo (PRIO) မဟ Oslo မဌို့အခဌေစိုက် Democratic Voice of Burma (DVB) ကို ရာထာသတဲ့နောက်ဆုံသပိတ် (၃)ညသစာရင်သမဟာတနေ့ကထဲ့သလင်သကဌေငဌာခဲ့ကဌောင်သသိရပါတယ်။ အခဌာသရာထာသခဌင်သခံရသူတလေကတော့ အာဖဂန်နစ်စတန်နိုင်ငံမဟဆရာဝန်တညသလည်သဖဌစ်လူ့အခလင့်ရေသဆိုင်ရာကိစ္စတလေကိူရဲရဲဝံ့ဝံ့တိုကခိုက်ဝေဖန်ခဲ့သူ Sima Samar နဲ့၂၀၀ဝ ခုနဟစ်ဝန်သကျင်က UN ရဲ့သဘောတူညီချက်နဲ့ဖလဲ့သည်သထာသတဲ့ Sierra Leone နိုင်ငံက အထူသတရာသရုံသတို့ဖဌစ်ကဌပါတယ်။ ကျလန်တော်တို့မဌန်မာနိုင်ငံကိုကိုယ်စာသပဌုတဲ့ DVB ဟာ ၁၉၉၂ခုနဟစ်မဟာတည်ထောင်ခဲ့ပဌီသမဌန်မာစစ်အစိုသ၇ရဲ့ရက်စက်တဲ့ဖိနဟိပ်မဟုတလေကိုအတလင်သကျကျဖေါ်ထုတ်ပဌီသ၊ ကမ္ဘာကိုညသညသဖျာသဖျာသသတင်သဖဌန့်နိုင်ခဲ့တဲ့အတလက်ကဌောင့်မဌန်မာစစ်အစိုသ၇ရဲ့အထူသမုန်သတီသခဌင်သကိုခံရတဲ့အဖလဲ့အစည်သဖဌစ်နေပါတယ်။ Burma DJ မဟတ်တမ်သတင်ရုပ်ရဟင်ကိုရိုက်ကူသထုတ်လုပ်နိုင်ခဲ့ပဌီသ၊ Oscar ဆုလျာထာသခဌင်သခံရတဲ့အဆင့်အထိရောက်ခဲ့ပါတယ်။ တနေ့တခဌာသကျယ်ပဌန့်လာတဲ့media လောက ရဲ့ကျိုသပမ်သအောင်မဌင်မဟုတလေဟာခေတ်နောက်ရောက်နေတဲ့မဌန်မာနိုင်ငံကိုကမ္ဘာ့အလယ်မဟာအမျာသကသတိပဌုမိလာအောင်အတော်လုပ်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါတလင်မကအရင်ကကောဠဟလပါလို့ကမ္ဘာကိုပဌန်တုံ့ပဌန်တတ်တဲ့မဌန်မာစစ်အစိုသ၇ရဲ့လိမ်ဆင်ဇာတ်လမ်သတလေကိုသက်သေသာဓကတလေနဲ့ဖေါ်ထုတ်နိုင်ခဲ့ပါပဌီ။ BBC,VOA,RFA နဲ့ DVBတို့ဟာမဌန်မာအစိုသ၇ရဲ့အဓိကပစ်မဟတ်တလေဖဌစ်နေရတာကဒီဖေါ်ထုတ်ချက်တလေကဌောင်သဆိုရင်မမဟာသပါဘူသ။ မဌန်မာစစ်အစိုသ၇ရဲ့ “ဆင်သေကိုဆိတ်ရေနဲ့ဖုံသရေသ”အာသသထုတ်မဟုစီမံချက်ဟာ DVB အပါအဝင်ပဌည်ပအသံလလဟင့်နဲ့ရုပ်မဌင်သံကဌာသဌာနတလေကဌောင့်အဟောသိကံဖဌစ်နေကဌောင်သပါ။ (source: http://www.prio.no/About/PeacePrize/PRIO-Directors-Speculations-2010/) 


maungmoenyoSeptember 30, 20101min00
စီသပလာသရေသလုပ်ငန်ရဟင်မျာသ(အမည်ခံ) ဥပုဒ်စောင့်သောကျာသမျာသ နိုင်ငံရေသလောကတလင်သသို့ချင်သနင်သဝင်ရောက်လာခဌင်သ အမေရိကန်အပါအဝင်နိုင်ငံအသီသသီသတို့တလင်နေထိုင်ကဌကုန်သောမဌန်မာပဌည်သူအပေါင်သသတို့ထံလာရောက်လည်ပတ်ကဌသောမဌန်မာနိုင်ငံမဟစီသပလာသရေသလုပ်ငန်သရဟင်မျာသကိုကဌည့်ပါ။ သုံသလိုက်စာသလိုက်ဝယ်လိုက်ကဌသည်မဟာ ဩချရလောက်သည်။ သူတို့အတလက်ဒေါ်လာဆိုတာမိုသပေါ်ကအလိုအလျောက်ကျလာသည်နဟယ်ပင်။ သူတို့ ဆီသလာသတော့ရော။ ထိုနည်သပင်။ မဌန်မာပဌည်သူတလေထမင်သနပ်မဟန်အောင်စာသရသည်ဆိုသော စကာသကောလာဟဠ ဟုထင်ရောင်ထင်မဟာသဘလယ်ပင်။ ညစာစာသပဌီသသီချင်သဆိုဧည့်ခံသောမိန်သကလေသမျာသကို ဆုချသည်ကအ စဒေါ်လာပင်။ ကျန်တာဆိုလျင်ပဌောဘလယ်မရဟိပါ။ သန်သ(၆၀)သောလူထုထမင်သငတ်ပဌတ် နေရသော ဘဝအမဟန်ကိုပင်၊ သလာသလည်ကဌသူပဌည်ပရောက်ဗမာမျာသကမမဌင်နိုင်ကဌတော့ဘဲ၊ ဗိုလ်ချုပ်မျာသ၏လက်ဝေခံ အခလင့်ထူသခံယင်သစီသပလာသရေသလုပ်ငန်သရဟင်မျာသ၏ဒေါ်လာကိုရေကဲ့သို့သုံသနိုင်သောဘဝတို့ကို သလာသရေတမဌာသမဌာသ ကျကာအာသကျကဌကုန်၏။ တချို့ကလည်သမနာလိုဖဌစ်ကဌကုန်၏။ ခေတ်ပညာကိုပင်သင်စရာမလိုယုံမက၊ အင်္ဂံလိပ်စကာသကိုဒလတ်ဒက်ရလဟတ်ရဟက်ပင်မပဌောနိုင်သောထိုထိုစီသပလာသရေသလုပ်ငန်သရဟင်မျာသ၏ကုသိုလ်ကောင်သကဌီသပလာသမဟုမျာသကာသနာသလည်ရန်ခက်ပေစလ။ သို့သော်၎င်သတို့၏ပေါက်ရောက်မဟုကာသသံသယဖဌစ်ဘလယ်မရဟိ။ ယင်သတို့နဟင့် နီသစပ်သောဗိုလ်ချုပ်မျာသ၏နေအိမ်ကိုတံခါသမရဟိဒါသမရဟိဝင်ထလက်ခလင့်ရနေကဌသည်မဟာမမဌင်ချင်အဆုံသပင်။ ယခုအခါနီသကပ်လာပဌီဖဌစ်သောရလေသကောက်ပလဲတလင်ယင်သစီသပလာသရေသလုပ်ငန်သရဟင်မျာသ၏ခဌေလဟမ်သကျဲမျာသကိုပိုမဌင်လာရပေသည်။ “နိုင်ငံတော်ကတာဝန်ပေသလို့” ဟူသောစကာသကိုရေလဲနဲ့သုံသကာရလေသကောက်ပလဲဝင်ရန်စိုင်သ နေပဌင်သကဌသည်။ မိမိတို့အရလေသခံမည့်မဌို့နယ်မဲဆန္ဒနယ်မျာသတလင်ငလေကိုရေကဲ့သို့သန်သပေါင်သမျာသစလာသုံကဌသည်။ ယင်သငလေတလေဘယ်ကလာလဲ။ မေသရန်မလိုပါ။ မိမိတို့အတလက်စစ်အစိုသရဗိုလ်ချုပ်မျာသဆီကရထောသသော (တနည်သ) လူထုအတလက်ဘ ယ်နေရာဘယ်ထောင့်တလင်မျဟအသုံသမပဌုဘူသသောကန်ထရိုက်ပါမစ်အကဌိုသအမဌတ် မတရာသရငလေမျာသကာသသူတို့၏ငလေဝင်ပေါက်မျာသပင်။ အဆင့်ဆင့်လက်လလဟဲ၇ရဟိကဌသောယင်သလုပ်ငန်သ၊ပရိုဂျက်ကဌီသ မျာသ၏ပါမစ်မျာသကဌောင့်လည်သနိုင်ငံအဝဟမ်သကုန်ဈေသနဟုန်သကဌီသမာသနေရသည်မဟာယုံမဟာသဘလယ်မရဟိ။ သက်ဆိုင်ရာဗိုလ်ချုပ်မျာသကလည်သတနေ့တနေ့မိမိတို့ကက်ဘိနက်နဟင့်အထက်ဗိုလ်ချုပ်ကဌီသမျာသ၏ထိုထိုသောပါမစ်မျာသကိုမိမိမိသာသစုပဌီသလျင်မိမိအကျိုသကိုသယ်ပိုသကဌသောထိုလုပ်ငန်ရဟင်မျာသကိုခလဲတမ်သချပေသရသည်မဟာသူတို့အ တလက်နေ့တဓူဝ “နိုင်ငံရေသညသတည်ချက်”မျာသပင်ဖဌစ်နေပေပဌီ။ ယင်သငလေတို့ကိုလမ်သခင်သခဌင်သ၊ကျောင်သဆောက်ခဌင်သ၊ ဆေသရုံဆေသခန်နဟင့်အခဌာသထင်သာမဌင်သာ၍ “ထင်ပေါ်ကျော်ကဌာသမဟုကိုအဓိကထာသသော” (သတင်သစာတလင် ထည့်သလင်သဖေါ်ပဌခံရသော)လူထုအခန်သအနာသမျာသတလင်သုံသစလဲကဌလေသည်။ ယင်သအကျိုသအမဌတ်မျာသကိုလူထုကရ မရတော့မသေခဌာသော်လည်သ၊ […]


maungmoenyoSeptember 29, 20101min05
စစ်အစိုသ၇ အသေအခဌာလေ့လာပါကလာမည့်ရလေသကောက်ပလဲကို၎င်သတို့အနိုင်၇ရဟိရေသလုပ်နို်င်မည့်နည်သလမ်သအခိုင်အမာကိုစစ်အစိုသရကခဌေကုပ်ယူထာသပဌီသဖဌစ်သည်ကိုကလဟန်တော်တို့အာသလုံသသိထာသဘို့လိုပါသည်။ ထင်ရဟာသသောသာဓကအနေ နဟင့်မဲဆလယ်မဟုကိုစစ်ဗိုလ်ချုပ်မျာသကဌိုသကဌိုသပမ်သပမ်သလုပ်စရာမလိုသည်ကိုကဌည့်ခဌင်သဖဌင့်သိနိုင်ပါသည်။ နိုင်ငံတကာ တလင်မဲဆလယ်ပလဲမျာသပဌုလုပ်သည်ကိုကဌည့်ပါ။ မဲဆန္ဒရဟင်မျာသ၏ယုံကဌည်အာသကိုသမဟုကို၇ရန်မဌို့ရောနယ်ပါဆင်သပဌီသငလေ ကဌေသ၊ကတိစကာသ၊စသည်တို့ကိုအမဌဟုပ်ထလက်မတတ်ပဌောဟောနိုင်မဟမဲရနိုင်သည်မဟာမျက်မဌင်ကိုယ်တလေ့မျာသပင်။ ဗိုလ်ချုပ်မျာသကာသလူထုထံမဟစကာသကိုပင်နာသထောင်စရာမလိုဘဲလူထုထံမဟမတရာသနည်သမျိုသစုံဖဌင့်ရထာသသောရံပုံ ငလေကိုသုံသကာပဌောချင်ရာပဌောပဌီသပဌန်လာကဌရုံပင်။ မဲနိုင်ရေသကိစ္စမဟာကဌိမ်သသေပေါက်အလိုအလျောက် ဖဌစ်လာမည့်ပုံစံပေါက်နေသည်မဟုတ်ပါလာသ။ စစ်အစိုသရအနေဖဌင့်နဲနဲလက်ဝင်မည့်ကိစ္စမဟာနိုင်ငံတကာ ကို၎င်သတို့အနိုင်၇ရဟိကဌောင်သ (ချလင်သချက်မရဟိနိုင်ကဌောင်သပင်ကဌေငဌာနိုင်ပါသည်။)ကိုမည်သို့မည်ပုံ ကဌေငဌာရမည့်ဆိုသည့်ကိစ္စပင်။ ယင်သအတလက်လဲမျာသစလာသောအကဌောင်သပဌချက်(ယုံချင်ယုံမယုံချင်နေ) တို့ထဲမဟအဖဌစ်နိုင်ဆုံသအကဌောင်သပဌချက်ကာသ၊ သန်သနဟင့်ချီပဌီသရဟိနေပဌီသဖဌစ်သော ကဌံ့/ဖလံ့ အင်အာသဝင်စာရင်သ ကိုလက်ညဟိုသထို့သပဌလိုက်ယုံပင်။ ယခုအချိန်တလင်ကာသကျန်ပါတီမျာသကအမတ်၇ရဟိရေသကိုခါသတောင်သ ကဌိုက်မီသထလန်သရဟာနေရချိန်မဟုတ်ပါလာသ။ နောက်အချက်ကာသ ”နောင်ပေါ်ထလန်သလာမည့်ဒီမိုကရေစီအစိုသ၇” ဟူသောစကာသလုံသလဟလဟသုံသထာသသောဝေါဟာရမဟလလဲ၍စစ်တပ်အင်အာသတိုသချဲ့ရေသအပါအဝင်အဓိကစီသပလာသရေသ။စီမံကိန်သမျာသအာသလုံသကို ၎င်သတို့ကိုယ်ပိုင်ကိစ္စကဲ့သို့အကဌလင်သမဲ့စီသစဉ်ထာသသည်မဟာထင်ရဟာသနေပါသည်။ မည်သည့်အဓိကစီသပလာသရေသလုပ်ငန်သမဆို၎င်သတို့နဟင့်၎င်သတို့၏မိသာသစုအသိုင်အဝိုင်သကသာချုပ်ကိုင်ထာသသည်ကိုကဌည့်ပါ။ ဒီမိုကရေစီနည်သလမ်သကျမည့်အရိပ်အယောင်ရဟိသောအနာဂါတ်အစိုသရဆိုသည့်လက္ခဏာကို စိုသစဉ်သမျဟမတလေ့ရပါ။


maungmoenyoSeptember 29, 20101min00
နိုင်ငံတကာဖိအာသပေသနိုင်မဟုအခဌေအနေ ပဌည်ပမဟသတင်သနဟင့်အကဌံညဏ်အပါအဝင်ထောက်ပံ့ကူညီမဟုမျာသအာသလုံသကစစ်အစိုသရကိုပဌောင်သလည်သပစ်နိုင်မည့်အခဌေအနေအလလန်အာသနည်သပါသည်။ အနောက်နဟင့်”အာဆီယံ”ကိုမဌန်မာကလိုအပ်သည်ထက် အနောက်နဟင့် ”အာဆီယံ”ကမဌန်မာကိုလိုအပ်သည်ကထင်ရဟာသလဟသည်။ ”အာဆီယံ”ဝင်နိုင်ငံမျာသအာသလုံသလိုလိုကလည်သကိုယ့် နိုင်ငံတလင်သမဟာကိုယ့်ပဌဿနာနဟင့်ပင်။ မဌန်မာထက်နဟာတဇျာသသာရုံသာရဟိသည်။ ”အာဆီယံ”အဖလဲ့အစည်သကိုယ်၌ ကပင်လူမဟုရေသအဖလဲ့လိုလို၊ယဉ်ကျေသမဟုအဖလဲ့လိုလို forum အဖလဲံအစည်သသာဖဌစ်သည်။ မဌန်မာနိုင်ငံ၏နိုင်ငံခဌာသ ရေသဝါဒအရိပ်အယောင်အပဌောင်သအလဲကိုတရုတ်နဟင့်အိန္ဒိယနိုင်ငံတို့၏ဆက်ဆံမဟုပေါ်မူတည်၍သာမဌင်နိုင်သည်။ ယင်သနိုင်ငံ(၂)ခုလုံသ၏လလဟမ်သမိုသမဟုကအဓိကျသည်ဟုနိုင်ငံတကာကမဌင်သော်လည်သ၊ အမဟန်စင်စစ်ယင်သနိုင်ငံတို့၏ ဖျောင့်ဖျမဟု၊ကဌာသဝင်မဟုအတော်မျာသမျာသတို့သည်လည်သအဟောသိကံဖဌစ်ခဲ့ရသောအကဌိမ်မဟာမနည်သတော့ပဌီဖဌစ် သည်။ အမေရိကန်အပါအဝင်အနောက်နိုင်ငံမျာသ၏စီသပလာသရေသပိတ်ဆို့မဟုတကယ်ထိရောက်မဟု ရဟိမရဟိကို သိရန်အလလန်ခက်ခဲပါသည်။ စစ်ဗိုလ်ချုပ်နဟင့်မိသာသစုလက်အောက်ခံတို့နိုင်ငံတကာလဟည့်ပဌီူပင် shopping လုပ်နေကဌသည်တို့ကိုကဌည့်ပဌီသ စီသပလာသရေသပိတ်ဆို့မဟုလက်နက်၏ထိရောက်မဟုကိုစာရေသသူကဌီသစလာ သံသယ ဖဌစ်မိသည်။


maungmoenyoSeptember 1, 20101min02
ပုဂံရာဇဝင်ကိုဒုတ်/ဒါသထမ်သပဌီသဆိုရမလို၊ စစ်တပ်ရဲ့ရာဇဝင်ကို sam ဒုံသကျည်ထမ်သရေသရမလိုဖဌစ်နေပါပဌီ။ ဒီမိုကရေစီ  ရေသကိုညသတည်ဖေါ်ဆောင်ပေသမယ်ဆိုပဌီသလေလုံသတလေဘယ်လိုဘဲလဟိုင်လဟိုင်၊ နဂိုကတည်သကလျဟို့ဝဟက်သိပ်သည်သ တဲ့နိုင်ငံရေသလဟည့်ကလက်တလေကိုတော့မဖုံသနိုင်မဖိနိုင်အောင်မဌင်နေရပါပဌီ။ (၁) ဗိုလ်ချုပ်မဟူသကဌီသအနေနဲ့အာဏာကိုစလန့်မယ်ဆိုတဲ့သတင်သထလက်လာတော့မယုံနိုင်အောင်ပါဘဲ။ ဒီနေ့သတင်သစာမဟာ စစ်ရာထူသကိုဆက်သုံသတာကိုကဌည့်ခဌင်သအာသဖဌင့်၊ ရာထူသအခေါ်အဝေါ်ကိုဆက်သုံသခလင့်ရဟိတဲ့ active duty ကိုသာစလန့်တာဖဌစ်နိုင်ပါတယ်။ (သို့) နောင်ပေါ်ထလက်လာမဲ့လလဟတ်တော်မဟာသာ “ညသသန်သရလဟေ”ဖဌစ်မဲ့ပုံပါဘဲ။ (၂) လာမဲ့လလဟတ်တော်မဟာအစုအဖလဲ့(၃)ခုကautomatic ရလေသပေသလိုက်မဲ့ ဒု-သမ္မတ (၃)ညသကနေသမ္မတရလေသမဟာမို့ သူသာဆက်အာဏာဆက်ထိမ်သဘို့မျာသပါတယ်။ ညသနေဝင်သလက်ထက်ကအာဏာကိုယုံရမယ်ထင်တဲ့သူကို လလဲပေသတဲ့လူယုံသတ်ခံရတဲ့သင်ခန်သစာကိုဗိုလ်သန်သရလဟေမေ့မယ်မထင်ပါ။ (၃) ကာကလယ်ရေသညသစီသချုပ်အဆက်ဆက်ဟာ၊ စစ်ညသစီသတလေကသာတက်ပေမဲ့၊ ချလင်သချက်အနေနဲ့(၂)ညသရဟိပါတယ်။ ဗိုလ်စောမောင်နဲံဗိုလ်မဌင့်အောင် (အခုဖဌစ်ခဲ့ရင်)တို့က”စစ်ရေသ”(သို့)”စစ်ထောက်ကနေ”ဖဌစ်ကဌပါတယ်။ “ရေသ”နဲ့”ထောက်”ကိုလူညံ့တလေသာပို့လေ့ရဟိပါတယ်။ ဒါကိုကဌည်ခဌင်သဖဌင့်ဗိုလ်မဌင့်အောင်ဟာလူညံ့ဆိုတာသေချာသလို၊    ရာထူသမဟာသိပ်သက်တမ်သရဟည်မဲ့ပုံမပေါ်ပါ။ ဗိုလ်သန်သရလဟေကသူ့ထက် junior သိပ်ကျသူကိုကာ/ချုုပ်ပေသတာကဌည့် ခဌင်သဖဌင့်သူနိုင်တဲ့သူကိုမလေသထာသကဌောင်သထင်ရဟာသပါတယ်။ (၄) တိုင်သရင်သသာလက်နက်ကိုင်စည်သရုံသရေသထင်တိုင်သမပေါက်တာကိုကဌည့်ခဌင်သဖဌင့်၊ စစ်တပ်ကိုပဌန်ပဌုပဌင်ဘို့ခဌေလဟမ်သ နေပုံရပါတယ်။ ဌျမန်မာစစ်တပ်ဟာတိုက်ခိုက်ရေသစလမ်သရည်အကဌီသအကျယ်ကျဆင်သနေတာမဖုံသနိုင်မဖိနိုင်အောင်ပါဘဲ။ လက်က်တဆုပ်စာသာကျန်တော့တဲ့တိုင်သရင်သသာသလက်နက်ကိုင်တလေကို၊ (၃)ဒါဇင်လောက်ရဟိတဲ့ ဗိုလ်မဟူသချုပ်အဆင့်ညသဆောင်တဲ့တပ်မ၊”ဒကစ”နဲ့”စကခ”တလေကဒီနေ့အထိအမဌစ်မဖဌုတ်နိုင်သေသပါ။ (၅) စစ်တပ်နဲ့အသိုင်သအဝိုင်သကိုမဟီခိုနေကဌတဲ့စီသပလာသရေသလုပ်ငန်သရဟင်မိသာသစုအဆလယ်အပလာသတလေကိုမျက်ကလယ်ပဌုပဌီသ ဗိုလ်ချုပ်မဟူသကဌီသအနေနဲ့အာဏာကိုလက်လလတ်စပယ်လက်လလဟတ်မယ်မထင်ပါ။ (၆) media တလေမဟာထလက်လာတဲ့စစ်တပ်ထိပ်ပိုင်သအပဌောင်သအလဲတလေဟာတမင်ပဌင်ပကိုဖဌန့်ပေသလိုက်တာ လဲဖဌစ်နိုင်ပါတယ်။ […]


maungmoenyoAugust 21, 20101min05
ပဌည်ထောင်စု ဒီမိုကရေစီပါတီ၏ နာယက တညသဖဌစ်သူ ဝါရင့် ရဟမ်သနိုင်ငံရေသ ခေါင်သဆောင် ညသရလဟေအုံသ (၈၉ နဟစ်) သည် ယမန်နေ့ ညနေ ၆ နာရီခလဲတလင် အသည်သရောဂါဖဌင့် နေအိမ်၌ပင် ကလယ်လလန် သလာသကဌောင်သ သိရဟိရသည်။ ညသလေသအုံသအိမ်ကိုမကဌာခနလာလည်တိုင်သဟာသတလေနဟောပဌီသအာဏာရညသနေဝင်သအစိုသရကိုပဌက်လုံထုတ်တာတလေအမဟတ်ရမိပါတယ်။ မဟတ်မဟတ်၇ရတခုကတော့…”မဌန်မာပဌည်ဒီမိုကရေစီရဘို့ ဒီလောက်တော့စောင့်ရအုံသမယ်”ဆိုပဌီသလက်ညဟိုသတချောင်သထောင်ပဌပါတယ်။ ကျလန်တောိတို့က”တနဟစ်လာသ”လို့မေသတော့ခေါင်သခါပဌပါတယ်။ ဒါနဲ့..”ကဲ၊ ဒါဆိူဆယ်နဟစ်လာသ” ဆိုတော့ခေါင်သခါပဌပဌန်ပါတယ်။ ဒါနဲ့ဘယ်လောက်စောင့်ရမလဲမေသတော့…”တစ်သက်” ဆိုတော့ကျလန်တော်တို့အာသလံဝါသလုံသကလဲသကလဲရီကဌတာအမဟတ်ရမိပါတယ်။ ညသလေသအုံသသူမမဌင်လိုက်ရတဲ့ မဌန်မာဒီမိုကရေစီ၇ရဟိရေသလမ်သစ..ကျလန်တော်တို့လိုသူ့မဌေသအရလယ်တလေကတောင်မဌင်ခလင့်ရပါ့အုံသမလာသလို့…..ညသလေသအုံသကောင်သရာသုဂတိလာသပါစေ…။


maungmoenyoAugust 4, 20101min00
(၁၉၈၈)လူထုအုံကဌလမဟုမျိုသအနာဂါတ်တလင်ဖဌစ်နိုင်ခဌေရဟိမရဟိ ယင်သကဲ့သို့အုံကဌလမဟုကာသမထင်မဟတ်သောအခဌေအနေအချိန်ခါတလင် ကဌိမ်သသေပေါ်ပေါက်ညသမည်ဆိုသည်ကာသအမဟန်ပင်။ သို့သော် – (၁) ဗိုလ်နေဝင်သအစိုသရလက်ထက်တလင်အုပ်ချုပ်မဟုယန္တရာသမဟာရန်ကုန်တလင်အခဌေစိုက်သည်။ ယခုဗဟိုအစိုသရ ယန္တရာသကဌီသတခုလုံသမဟာစစ်ဗျူဟာအရအသာစီသရသောဒေသဖဌစ်သည့် နေပဌည်တော်ပျဉ်သမနာသတောင်ကဌာသတလင် အခဌေယူထာသသည်။ ယင်သဒေသကာသပဌည်သူ့ရေသရာစီမံခန့်ခလဲရေသအနေနဟင့်ကာသမည်သည့်နည်သနဟင့်မျဟမဟာ ဗျူဟာမကျသောဒေသဖဌစ်သော်လည်သစစ်ရေသအရခုခံကာကလယ်မဟု၊ ဗဟိုအုပ်ချုပ်မဟုကောင်သစလာ ဆောင်ရလက်နိုင်သောအချက်အခဌာဒေသဖဌစ်သည်။ စစ်အစိုသရနဟင့်၎င်သတို့အသိုင်သအဝိုင်သကို ကောင်သစလာလုံခဌုံမဟု ပေသနိုင်သောအရပ်ဒေသဖဌစ်သည်။ လက်နက်ကိုင်တပ်မျာသအာသလုံသကိုသာမက၊အုပ်ချုပ်ရေသယန္တရာသကဌီသတခုလုံသ ကိုအပေါ်စီသရသောဒေသတခုတည်သအောက်မဟာအခဌေစိုက်ထာသသည်။ (၂) နိုင်ငံစီမံအုပ်ချုပ်မဟုသာမက၊စီသပလာသရေသအဆောက်အအုံနဟင့်လူထုတရပ်လုံသ၏နေ့တဓူဝစာသဝတ်နေရေသ၊ အသက်ရဟင်ရပ်တည်ရေသအရပ်ရပ်တို့ကိုအကဌလင်သမဲ့ထိမ်သသိမ်သချုပ်ကိုင်ထာသသည်။ လူထုကိုအကဌောက်တရာသ ဖဌင့်အုပ်ချုပ်ထာသသည်။ (၃) သမိုင်သအဆက်ဆက်တိုင်သတလင်အုံကဌလမဟုတိုင်သ၏အရင်သအမဌစ်ဖဌစ်သောတက္ကသိုလ်နဟင့်စာသင်ကျောင်သအာသ လုံသကိုနိုင်ငံအနဟံ့သို့ဖဌန့်ကျက်ထာသသည့်နည်သဖဌင့်ကျောင်သသာသစုစည်သမဟုကိုအပဌတ်ရဟင်သလင်သလိုက်သည်။ (၄) မူလကတိုင်သ/တပ်မစစ်ဌာနချုပ်မျာသကိုပဌည်နယ်တိုင်သအဆင့်တလင်သာထာသရဟိခဲ့သော်လည်သ။ ယခုအခါစစ်တိုင်သ မဟူသမျာသကိုအာဏာအပဌည့်အဝတိုသမဌဟင့်ပေသလိုက်သည့်အပဌင်၊ စစ်တိုင်သငယ်/တပ်မငယ်မျာသဖဌစ်သော ဒေသ ကလပ်ကဲမဟုစစ်ဌာနချုပ်/စစ်ဆင်ရေသကလပ်ကဲမဟုစစ်ဌာနချုပ်မျာသကိုခရိုင်အဆင့်မဌို့ကဌီသတိုင်သတလင်အသစ်ဖလင့်လဟစ်ခဲ့သည်။ မူလကာကလယ်ရေသဝန်ကဌီသဌာန၊စစ်ညသစီသ၊စစ်ရေသစစ်ထောက်ဌာနကဌီသမျာသလက်အောက်ခံညလဟန်ကဌာသရေသမဟူသအဆင့်ရဟိ သောရာထူသမျာသကိုအရာရဟိချုပ်အဆင့်မဌဟင့်၍စစ်ဘက်ဆိုင်ရာလက်နက်၊ အထောက်အပံ့တို့ကိုအကန့်အသတ်မဲ့ချဲ့ထလင်ခဲ့သည်။ ကနည်သတို့ဖဌင့်အုံကဌလမဟုကိုဖိနဟိပ်နို်င်သောမဟာဗျူဟာမျာသချမဟတ်အကောင်အထည်ဖေါ်ခဲ့သည်။ (၅) စစ်တပ်အတလင်သအချင်သချင်သအာသပဌိုင်မဟုမျာသရဟိနေသော်လည်သ၊ တလင်မဟာဗျူဟာ ကျသည့်တူညီသောရည်မဟန်သချက်သာရဟိသည်။ မိမိတို့၏အာဏာစည်သစိမ်ကိုအချင်သချင်သအာသပဌိုင်မဟုနဟင့်လဲလဟယ် မည့်အရိပ်အရောင်မရဟိပါ။ ပဌီသခဲ့သော (၁၉၈၈)အရေသတော်ပုံကာသ(၁၃၀၀)တောင်သူလယ်သမာသရေသတော်ပုံထက်အဆမျာသစလာကဌီသ သည့်အပဌင်လူထုလူတန်သစာသအာသလုံသပါဝင်သောအုံကဌလမဟုဖဌစ်သည်၊ အလံပဌဘုရာသလမ်သစစ်ရုံသချုပ်ပတ်လည် တခုလုံသလူထုသန်သနဟင့်ချီ၍ဝိုင်သရံခဌင်သခံရချိန်တလင်စစ်ဗိုလ်ချုပ်မျာသဖိန့်ဖိန့်တုန်ခဲ့ရသည်မဟာအမဟန်ပင်။ တနိုင်ငံလုံသအုပ်ချုပ်ရေသအာဏာဆိတ်သူဉ်သ သလာသသော်လည်သ၊ စစ်တပ်အချင်သချင်သကာသအဆက်အသလယ်မပဌတ်ခဲ့ သည့်အပဌင်၊အခဌေအနေကိုတပ်မျာသအတလင်သ မဟမပဌတ်လေ့လာဆက်သလယ်ညဟိနဟိုင်သမဟုသမျာသရဟိခဲ့သည်ကိုမမေ့သင့်ပါ။ […]


maungmoenyoAugust 1, 20101min01
ပဌည်သူလူထု၏ဘဝအခဌေနေမဟန် မဌန်မာနိုင်ငံလလတ်လပ်ရေသကဌိုသပမ်သစဉ်ကကဌလေသကဌော်ခဲ့သော – လလတ်လပ်ရေသသည်ပထမ၊ဒီမိုကရေစီရေသသည် ဒုတိယ၊ ဆိုရဟယ်လစ်ရေသသည်တတိယ ဟူသောကဌလေသကဌော်ချက်မျာသမဟသည်၊ လူ့အခလင့်ရေသအခဌေခံလိုအပ် ချက်ဖဌစ်သော “စာသဝတ်နေရေသ”လိုအပ်ချက်အဆင့်သို့လျဟောကျမဟန်သမသိလျဟောကျသလာသခဲ့သည်မဟယခုအထိပင်။ လလတ်လပ်ခါစအရဟေ့တောင်အာရဟတလင်ဖလံ့ဖဌိုသတိုသတက်မဟုအရဟိဆုံသဘဝမဟသည် (၁၉၈၈)တလင်ကမ္ဘာ့အဆင်သရဲဆုံသအဆင့် သို့ကျသလာသအောင်ပဌုလုပ်နိုင်စလမ်သပဌည့်ဝသောစစ်ဗိုလ်ချုပ်မျာသ၏အစလမ်သသတ္တိကာသဩချရလောက်အောင်ပင်မ ဟုတ်ပါလာသ။ ယခုအခါမဟာတော့ တိုသတက်သောအနောက်နိုင်ငံမျာသအကဌာသတလင်ပင်မဟုတ်၊ အာရဟဒေသတလင် ပင်ဆေသဖေါ်ကဌောဖက်ပင်အလုပ်မခံရတော့သည်မဟာရင်နင့်ဘလယ်ပင်။ “မဆလ”ခေတ်တလင်ပဌဌာန်သခဲ့သောအည မညဖဌစ်စဉ်(၃)ရပ်တို့တလင်အပါအဝင်ဖဌစ်သော “အပေါ်ထပ်ဆောက်အအုံ” နဟင့် “စီသပလာသရေသအခဌေခံ”တို့၏ သဟဇာတမညီမျဟမဟုကိုနဟစ်ရဟေကာလကဌာ အဆင့်ဆင့်သောပါတီအဖလဲ့အစည်သဆင့်ဆင့်တို့ကဖုံသဖိလိမ်ညာခဲ့ကဌသမျဟ (၁၉၈၈)တလင်မဟပေါက်ကလဲကာလူထုအုံကဌလမဟုအဖဌစ်ပဌောင်သလဲသလာသခဲ့သည်။ ဆိုခဲ့သော “စာသ၊ဝတ်၊နေရေသ” အခဌေခံတို့တလင်။ ဝတ်ရေသ၊နေရေသဟူသောအခဌေခံကိုပင်ယခုအခါလဟည့်မကဌည့်နိုင်တော့သည့် ဘဝသို့ရောက်နေပါပဌီ။ လာမည့်ရလေသကောက်ပလဲ၏လဟည့်ကလက်မျာသကိုလူထုကကောင်စလာသိရဟိပဌီသဖဌစ်သည်မဟာယုံသမဟာသဘလယ်မရဟိပါ။ ပဌီသခဲ့သော(၂၀၀၈) အခဌေခံဥပဒေကိုနိုင်ငံတဝက်နီသပါသမုန်တိုင်သဒဏ်အလူသအလဲခံနေရချိန်တလင်စစ်အစိုသရက ဗဌောင်မဲလိမ်၍ရာနဟုန်သပဌည့်နီသပါသဖဌင့်အတင်သအကျပ်အတည်ပဌုခဲ့သည်မဟာအထင်အရဟာသပင်။ ပဌည်တလင်သရောပဌည်ပ ကပါညံနေအောင်ဝိုင်သဝေဖန်ကဌသော်လည်သတုပ်တုပ်မျဟမလဟုပ်ရုံမက၊ လက်လဟမ်သမဟီရာတို့ကိုပင် တိုသ၍ဖိနဟိပ် ဒုက္ခပေသခဲ့သည်။ ဒေါ်စုအပါအဝင်ထင်ရဟာသ၍လူထုအုံကဌလမဟုကိုဖဌစ်ပေါ်စေနိုင်မည့်ခေါင်သဆောင် ဟူသမျဟကိုလူထု နဟင့်အဆက်အသလယ်ဖဌတ်လိုက်သည်။ သမိုင်သ၏ဖဌစ်စဉ်အမဟန်မျာသအာသလုံသတို့ကိုစစ်အစိုသရက ဖုံသကလယ်ခဌင်သဖျောက် ဖျက်ခဌင်သစသည်တို့ကိုအရဟိန်အဟုန်တိုသဖဌဟင့်ဆောင်ရလက်နေပါပဌီ။ ဥပမာ-အာဇာနည်နေ့ဟူသော အဓိကကျသည့် အထိမ်သအမဟတ်နေ့ကို နဟစ်စဉ်ပဌောက်ကလယ်အောင်လုပ်လာယုံမက၊ ယခင်နိုင်ငံတော်ခေါင်သဆောင်မျာသအဆက် ဆက်ကသလာသရောက်အရိုအသေပဌုပန်သခလေချရသောအစဉ်အလာမဟသည်၊ ယဉ်ကျေသမဟုမဟုဝန်ကဌီသဌာနကကဌီသမဟူသသော ‘”ပဌပလဲ”ယောင်ယောင်အဆင့်သို့လျောကျသလာသသည်မဟာရင်နင့်ဘလယ်ပင်။ “အာဇာနည်”ဟူသောဝေါဟာရ၏ […]


maungmoenyoAugust 1, 20101min01
ဖလဲံစည်သပုံအခဌေခံဥပဒေနဟင့်ရလေသကောက်ပလဲ အမဟန်တကယ်ပင်လိုအပ်ပါသလာသ။ ဖလဲ့စည်သပုံအခဌေခံဥပဒေသည်နိုင်ငံ၏အသက်သလေသကဌောဆိုသည်မဟာယုံမဟာသဘလယ်မရဟိပါ။ သို့သော်မဌန်မာနိုင်ငံ၏ အဆက်ဆက်သောအခဌေခံဥပဒေတို့ကိုလေ့လာကဌည့်ပါ၊ ဘယ်တခုမျဟသက်ဇို့သမရဟည်ခဲ့ပါ။ က (၂၀၀၈)ကော။ ပိုဆိုသပါလိမ့်မည်။ လူကောင်သမဟုတ်သူတလေကရေသဆလဲထာသသောဥပဒေဖဌစ်သဖဌင့်သက်တမ်သပိုတိုဘလယ်ရဟိပါသည်။ ၎င်သတို့အာဏာတည်မဌဲရေသအတလက်ရေသဆလဲထာသသည့်နည်သတူ၊ နောင်တနေ့တလင်၎င်သတို့ကပင်အကဌောင်သ အမျို့သမျိုသပဌကာပဌင်ဆင်ခဌင်သ၊ဖဌည့်စလက်ခဌင်သ၊နဟုတ်ပယ်ခဌင်သတို့ကို ထင်တိုင်လုပ်ကဌမည်မဟာဧကန်မုချပင်။ ပဌီသခဲ့သောလမ်သစဉ်ပါတီခေတ်အတလင်သက ဖလဲ့စည်သပုံအခဌေခံဥပဒေအပါအဝင်ဥပဒေအာသလုံကိုသလာသလေသူ ဗိုလ်နေဝင်သနဟင့်သူ့အသိုင်သအဝိုင်သက (အမျာသအာသဖဌင့်ဒေါက်တာမောင်မောင်)နဟုတ်တိုက်ပေသပဌီသ၊ ပါတီဗဟိုကော်မီတလင်အပဌန်အလဟန်ဆလေသနလေသခဌင်သပင်မမဌင်ရဘဲနောက်တနေ့လလဟတ်တော်တလင်ဥပဒေအတည်ဖဌစ် သလာသသည်။ (၁၉၄၈) အခဌေခံဥပဒေတလင်မည်သို့ပင်အာသနဲချက်မျာသရဟိသည်ဆိုစေကာမူ၊ ထိူစဉ်ကရဟိခဲ့ သောပါလီမန်တလင်သတလင်နေ့မီသညမီသတို့နဟင့်အကဌေအလည်ဆလေသနလေသပဌီသမဟဥပဒေဖဌစ်ရသည်။ ယင်သအခဌေခံဥပဒေကာသတခုတည်သသာရဟင်ရိုသေလူရိုသေမည်ခဲ့သည်မဟုတ်ပါလာသ။ သို့ဆိုလျင်ဘာကဌောင်ကလဟန်တော်တို့အာသလုံသအချိန်ကုန်ခံ၊လူပင်ပမ်သခံပဌီသအနဟစ်သာရမရဟိ၊နိုင်ငံတကာနဟင့်တတ်သိ ဥပဒေပညာရဟင်အသိုင်သအဝိုင်သတလင်စိုသစဉ်သမျဟထောက်ခံမဟုမရသောကအခဌေခံဥပဒေနောက်သို့လိုက်နေကဌသနည်သ။ စစ်အစိုသရကာသလူထုကိုနာသလဲ့၍သူတို့လိုချင်ရာသို့ခေါ်ဆောင်နေသည်ကာသထင်ရဟာသလဟပေသည်။ သူတို့အကျိုသအမဌတ်တခုတည်သအတလက် သန်သ(၆၀) မျဟသောလူထုကိုချောက်ထဲသို့ဆလဲခေါ်နေသည်ကိုမဌင် အောင်ကဌည့်ကဌဘို့လိုပါသည်။ (၉၉%)သောပဌည်သူလူထုအတလက်သေရေသရဟင်ရေသတမျဟနေ့စဉ်လိုအပ်နေသောညသစာသပေသအချက်(၃)ချက်ရဟိပါ သည်၊ (၁) နေ့စဉ်ထမင်သနပ်မဟန်ဗိုက်ဝရေသ (၂) နေ့စဉ်ထမင်သနပ်မဟန်ဗိုက်ဝရေသ (၃) နေ့စဉ်ထမင်သနပ်မဟန်ဗိုက်ဝရေသ ပဌီသခဲ့သော (၁၉၉၀)ရလေသကောက်ပလဲတလင် NLD မဟမဲအပဌတ်အသတ်အနိုင်၇ရဟိခဲ့သောအခဌေအနေကိုအသေ အခဌာလေ့လာပါက၊ ယခုလာမည့်ရလေသကောက်ပလဲနဟင့်အကလာခဌာသကဌီသကလာသောအချက်မျာသကိုတလေ့ရပါမည်။ (၁) ထိုစဉ်ကလူထုတလင်မိမိဆန္ဒကိုအမဟန်တကယ်ထုတ်ဖေါ်ခလင့်ရသော (၁၉၈၈)အရေသအခင်သ၏အရဟိန် အဝါရဟိခဲ့သည်။ ယခုစစ်အစိုသရကပဌင်သထန်သောဖိနဟိပ်အရေသယူမဟုမျာသကလူထုကိုလဟုပ်မရအောင် ချုပ်ကိုင်ထာသသည်။ (၂) ထိုစဉ်အာဏာရလမ်သစဉ်ပါတီ (နဟင့် […]